Đất sinh vị
Thanh Hoá có cái rắn rỏi của miền núi, cái phóng khoáng của biển và cái dày dặn của đồng bằng. Vị nem vì thế cũng rõ ràng: chua là chua thanh, cay là cay thơm, giòn là giòn thật.
Nem chua Thanh Hoá là lời chào mộc mạc: chua thanh, cay thơm, giòn bì và nhớ rất lâu.
Chua thanh
Bì giòn
Thơm lá
Một chiếc nem ngon bắt đầu từ thịt tươi, bì giòn, tỏi ớt vừa tay, thính thơm và lá xanh ôm lấy vị chua đang lớn dần từng giờ. Nhưng điều làm nem Thanh Hoá đáng nhớ hơn cả là sự chờ đợi: chờ nem chín tới, chờ lá chuối mở ra, chờ vị cay thơm đánh thức đầu lưỡi.
Mỗi mẻ nem là một cuộc đi đường nhỏ: đi qua tay người chọn thịt, người thái bì, người nêm thính, người gói lá, rồi đi tiếp tới bữa nhậu, mâm cỗ, hộp quà và câu chuyện đoàn viên.
Thanh Hoá có cái rắn rỏi của miền núi, cái phóng khoáng của biển và cái dày dặn của đồng bằng. Vị nem vì thế cũng rõ ràng: chua là chua thanh, cay là cay thơm, giòn là giòn thật.
Nem ngon không vội. Vị chua, vị cay, vị thơm của thính và độ giòn của bì được giữ vừa tay, để miếng nem rõ tính cách mà vẫn dễ ăn.
Lớp lá chuối, lá đinh lăng hoặc lá ổi không chỉ để gói. Lá giữ ẩm, giữ nếp, giữ mùi thơm xanh để nem khi mở ra vẫn còn hơi thở của vườn quê.
Khi nem được nướng trong lớp lá chuối, mùi khói và mùi lá đánh thức một kiểu vui rất Việt: có đĩa nem là có chuyện để ngồi lại lâu hơn.
Một gói nem có thể nằm trong túi quà về quê, trong thùng xe đi xa, trong bữa tiệc ở Nghệ An. Dù đi đâu, hương vị ấy vẫn nhắc người ta nhớ mình đến từ đâu.
Chua thanh, bì giòn, tỏi ớt rõ vị. Đây là hương vị khiến nhiều người chỉ cần bóc lá ra đã nhận ra nem Thanh Hoá.
Dáng chắc, vị dày, hợp bày mâm cỗ hoặc làm món nhắm. Cắn một miếng là nghe rõ độ săn của thịt và cái giòn của bì.
Mùi thính bùi thơm, cuốn lá sung chát nhẹ, chấm mắm tỏi ớt. Đây là kiểu vị càng ăn chậm càng thấy sâu.
Lớp lá chuối xém cạnh, mùi khói bám nhẹ vào thịt. Nem nướng là vị của những bữa quây quần, mở ra là muốn gọi thêm người ngồi cùng.
Nem Xứ Thanh ngon nhất khi được giữ mát, canh đúng độ chín và thưởng thức theo từng loại. Khách mua đi xa, biếu tặng hoặc ăn trong ngày đều có cách giữ vị riêng.
Áp dụng cho nem chua nhỏ và nem chua vuông to. Miếng nem ngon khi thịt còn săn, bì giòn và vị chua thanh chưa bị gắt.
Cái ngon của nem thính nằm ở thớ thịt tơi, mùi thính bùi thơm và vị chát nhẹ của lá sung.
Nem nướng ngon khi lá chuối xém cạnh, mùi lá và mùi khói quyện vào thịt, ăn nóng cùng rau thơm.
Dáng chắc, vị dày, hợp mâm nhậu và bữa đông người. Nem cối ngon khi bóp tơi rồi cuốn lá sung.
Nem ngon nhất không phải lúc ăn vội. Hãy để tay chạm vào lớp lá, ngửi mùi tỏi ớt, nhìn thớ bì trong veo rồi mới cắn. Cái hay của nem xứ Thanh nằm ở khoảnh khắc rất nhỏ ấy: vừa dân dã, vừa tự hào.
Nem Xứ Thanh chọn cách làm tử tế: sản phẩm rõ nguồn gốc, có hồ sơ vệ sinh an toàn thực phẩm và OCOP, tư vấn độ chín theo nhu cầu ăn ngay, biếu tặng hoặc mang đi xa. Vì một món quà quê chỉ thật sự có giá trị khi người nhận thấy yên tâm trước khi thấy ngon.